Εξωτερικός εξαερισμός:μια πηγή κινδύνου για τους πυροσβέστες

Εξωτερικός εξαερισμός:μια πηγή κινδύνου για τους πυροσβέστες

Του Πυραγού Καπάκη Ιωάννη(* ο βαθμός και ιδιότητα του συγγραφέα κατά την στιγμή δημοσίευσης του άρθρου)

Μία από τις πιο επικίνδυνες εργασίες κατά τη διάρκεια κατάσβεσης μιας πυρκαγιάς είναι η διενέργεια εξαερισμού από το εξωτερικό μέρος του κτιρίου. Πώς μπορεί όμως να συμβεί αυτό, πολΰ σωστά θα αναρωτιέται κανείς, αφού, σε σύγκριση με κάποιες άλλες δραστηριότητες, όπως η ανάπτυξη εγκαταστάσεων και η έρευνα για τυχόν επιζώντες, ο εξαερισμός μέσω των παραθύρων σ’ ένα κτίριο που φλέγεται, φαίνεται μια εύκολη υπόθεση. Κάποιοι ίσως πιστεύουν, ότι το μόνο που έχει να κάνει ο πυροσβέστης που διενεργεί εξαερισμό στο εξωτερικό μέρος ενός φλεγόμενου κτιρίου, είναι να σπάσει μερικά παράθυρα. Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι έτσι, γιατί με μια προσεκτικότερη ματιά θα διαπιστώσουμε ότι η οργάνωση της επιχείρησης του εξωτερικού εξαερισμού απαιτεί ιδιαίτερες γνώσεις, ικανότητα και αποφασιστικότητα.
Ο πυροσβεστικός υπάλληλος που είναι επιφορτισμένος με το έργο του εξωτερικού   εξαερισμού, είναι γεγονός ότι τις περισσότερες φορές εργάζεται μόνος του, είτε στο πίσω, είτε στο πλαϊνό μέρος του καιόμενου κτιρίου. Κατά συνέπεια, ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει, είναι ο πιθανός εγκλωβισμός ή ο τραυματισμός του, χωρίς να γίνει άμεσα αντιληπτός.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, για να διενεργήσει ένας πυροσβέστης εξωτερικό εξαερισμό, θα πρέπει πρώτα να πλησιάσει κάποιο παράθυρο και αν κρίνει σκόπιμο στη συνέχεια, να αποφασίσει τη διάρρηξη του. Βέβαια, ανάλογα με την περίπτωση, είναι πολύ πιθανό να χρειαστεί να σκαρφαλώσει σε κάποιο φράχτη, να παραβιάσει την κλειδαριά κάποιας πόρτας, να κόψει ηλεκτροφόρα καλώδια, να ανυψώσει και να ανέβει την κλίμακα κ.α.
Το άρθρο αυτό φιλοδοξεί να παρουσιάσει αφενός, τους κινδύνους που ελλοχεύουν στο πεδίο επιχειρήσεων και αφετέρου, τις τεχνικές ασφάλειας, τις οποίες θα πρέπει να γνωρίζει κάθε πυροσβέστης που του ανατίθεται το έργο του εξαερισμού, έτσι ώστε να περιορίσει στο ελάχιστο τους κινδύνους.
Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Είναι γνωστό, ότι πολλοί πυροσβέστες έχουν υποστεί σοβαρούς τραυματισμούς ή έχουν χάσει ακόμα και τη ζωή τους, από αντικείμενα που πέφτουν από φλεγόμενα κτίρια, την ώρα που προσπαθούσαν να διανοίξουν παράθυρα από το εξωτερικό μέρος των κτιρίων.
Η κύρια αιτία όλων αυτών των ατυχημάτων είναι ότι οι συνάδελφοι τους, που βρίσκονται μέσα στο κτίριο και ασχολούνται κυρίως με την αναζήτηση τυχόν εγκλωβισμένων, την κατάσβεση της πυρκαγιάς και τον εξαερισμό του χώρου, δε γνωρίζουν πάντα την ακριβή θέση του πυροσβέστη που διενεργεί τον εξωτερικό εξαερισμό.
Όταν τα παράθυρα διανοίγονται από την εσωτερική πλευρά του κτιρίου, τα τζάμια πέφτουν συνήθως προς τα έξω. Το ίδιο, όμως, συμβαίνει όταν σπάζουν τα τζάμια από τους αυλούς που χρησιμοποιούνται για την κατάσβεση, λόγω της ισχυρής πίεσης του νερού. Εκτός, όμως, από θρυμματισμένο τζάμια, οι πυροσβέστες που εκτελούν τον εξωτερικό εξαερισμό κινδυνεύουν και από άλλα αντικείμενα, όπως κλιματιστικά, εργαλεία που μπορεί να γλιστρήσουν από τα χέρια των πυροσβεστών, τούβλα, μάρμαρα, πέτρες και άλλα διακοσμητικά που είναι ενσωματωμένα στο εξωτερικό μέρος του κτιρίου και εξαιτίας της μεγάλης ποσότητας νερού μπορούν να ξεκολλήσουν και να πέσουν.
Οι προφυλάξεις που πρέπει να παίρνουν οι πυροσβέστες είναι λίγο πολύ γνωστές, όπως π.χ. η χρήση προστατευτικών γυαλιών και κράνους. Επιβάλλεται ωστόσο, ο εξοπλισμός αυτός να έχει σωστή εφαρμογή, ώστε οι υπάλληλοι να προστατεύονται ουσιαστικά από αντικείμενα που είναι ενδεχόμενο να πέσουν. Δεν θα πρέπει να ξεχνάνε τη συμβουλή που όλοι μας μάθαμε στη Σχολή Πυροσβεστών, ότι ποτέ δεν πρέπει να κοιτάμε προς τα επάνω, όταν ακούμε τον ήχο γυαλιών που σπάνε.
Καλό θα είναι, αν είναι εφικτό, η πρώτη εκτίμηση του έργου του εξωτερικού εξαερισμού να πραγματοποιείται από μια ασφαλή απόσταση. Όταν όμως αποφασίσουμε ότι πρέπει να διανοίξουμε ένα παράθυρο, αυτό θα πρέπει να γίνει ταχύτατα και μετά να απομακρυνθούμε αμέσως από το κτίριο. Στην περίπτωση όμως, που ο προαύλιος χώρος από τον οποίο επιχειρούμε είναι περιορισμένος και δε μπορούμε να διαφύγουμε άμεσα από την επικίνδυνη ζώνη, τότε πρέπε να παραμείνουμε όσο το δυνατόν πιο κοντά στο κτίριο. Και αυτό γιατί, τα αντικείμενα που πέφτουν από τους υπερκείμενους ορόφους, συνήθως, πέφτουν σε κάποια απόσταση από τον τοίχο του κτιρίου.
Τις περισσότερες φορές, οι πυροσβέστες που διενεργούν εξωτερικό εξαερισμό, έχουν τη δυνατότητα να βρίσκουν προσωρινό καταφύγιο σε περίπτωση κινδύνου, στις εισόδους των κτιρίων, κάτω από τέντες ή οροφές μπαλκονιών, στις εξόδους κινδύνου και σε διάφορα άλλα σκέπαστρα ή γείσα.

ΕΠΙΧΕΙΡΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΦΟΡΗΤΗ ΚΛΙΜΑΚΑ

Όταν η πυρκαγιά εκδηλώνεται στους πρώτους ορόφους μιας πολυώροφης κατοικίας, ο πυροσβέστης που διενεργεί τον εξωτερικό εξαερισμό προκειμένου να προσεγγίσει το παράθυρο, μπορεί να χρησιμοποιήσει και φορητή κλίμακα. Η βάση της, ανάλογα με την περίπτωση, είτε τοποθετείται στο έδαφος, είτε στην οροφή μιας βεράντας, ή ακόμα σε κάποιο προτεταμένο τμήμα ενός από τους ορόφους του κτιρίου.
Ωστόσο, ο πυροσβέστης που ανεβαίνει σε κλίμακα, κινδυνεύει να τραυματιστεί με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι, όταν τοποθετήσει τη βάση της κλίμακας σε σημείο που δεν έχει τη σωστή κλίση, με αποτέλεσμα να υπάρχει ο κίνδυνος ολίσθησης τόσο της κλίμακας όσο και του πυροσβέστη που βρίσκεται επάνω σε αυτήν. Ο δεύτερος κίνδυνος που διατρέχει είναι να πέσει από την κορυφή της κλίμακας, σε περίπτωση που το παράθυρο διαρρηχθεί βίαια από μέσα προς τα έξω, την ώρα που ο πυροσβέστης είναι έτοιμος να το διανοίξει.
Γι’ αυτό θα πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι η βάση της κλίμακας βρίσκεται στην κατάλληλη απόσταση από τον τοίχο του φλεγόμενου κτιρίου.
Μία κλίμακα, επίσης, μπορεί εύκολα να ολισθήσει, αν η βάση της στηρίζεται σε σπασμένα κομμάτια γυαλιών, που είναι διασκορπισμένα επάνω σε πλακόστρωτο δάπεδο ή σε αυτοκινητόδρομο, στη περίπτωση που είναι παγωμένος ή βρεγμένος. Κίνδυνος για τον πυροσβέστη υπάρχει ακόμα, αν η βάση της κλίμακας κινείται εξαιτίας των δονήσεων που προκαλούνται κατά την ανάβαση σε αυτή ή από την όποια επιχείρηση διεξάγεται στην κορυφή της.

ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΑΝΟΙΞΗΣ ΠΑΡΑΘΥΡΩΝ

Υπάρχει περίπτωση ο πυροσβέστης να λάβει εντολή να εξαερίσει ένα ακατοίκητο κτίριο, προκειμένου να εκτονωθεί τόσο ο καπνός όσο και η θερμότητα, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η δράση της ομάδας προσβολής που θα εισέλθει στο εσωτερικό του κτιρίου.
Πολλές φορές, ένα αρπάγιο ή ένα αιχμηρό κοντάρι παρέχει καλύτερη δυνατότητα προσέγγισης και
ασφάλεια, καθώς ο πυροσβέστης μπορεί από σχετικά μεγάλη απόσταση να σπάσει το παράθυρο, χωρίς να κινδυνεύει να ανατραπεί από τη πίεση του νερού ή ακόμα και να ζεματιστεί λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που έχουν αναπτυχθεί στον καιγόμενο χώρο.
Κοψίματα από αιχμηρά αντικείμενα και τραυματισμοί αποτελούν τη δεύτερη κύρια αιτία ατυχημάτων. Η πρώτη είναι τα διαστρέμματα. Κατά συνέπεια, ο πυροσβέστης που διενεργεί τον εξωτερικό εξαερισμό κινδυνεύει άμεσα, είτε να κοπεί από τα γυαλιά, είτε να τραυματιστεί την ώρα που προσπαθεί να ανοίξει ένα παράθυρο σε υπερκείμενο όροφο. Γι’ αυτό, αν δε μπορούμε να ανοίξουμε ένα παράθυρο με τα χέρια και πρέπει να το σπάσουμε, ο πιο ενδεδειγμένος τρόπος είναι να σταθούμε σε μια από τις δύο πλευρές του ανοίγματος, χτυπώντας το τζάμι του παραθύρου με ένα αιχμηρό κοντάρι στο επάνω μέρος του και στη συνέχεια να το διαρρήξουμε προς τα κάτω. Ωστόσο, αν άλλοι πυροσβέστες ερευνούν για τυχόν θύματα στο εσωτερικό του καιόμενου χώρου, τότε πρέπει να χτυπάμε ελαφρώς το παράθυρο, σπάζοντας ένα μικρό μόνο μέρος του. Με τον τρόπο αυτό προειδοποιούμε τους συναδέλφους μας, που εργάζονται στον εσωτερικό χώρο του κτιρίου, ώστε να απομακρυνθούν εγκαίρως. Στη συνέχεια, σπάζουμε ολόκληρο το παράθυρο με το εργαλείο που χρησιμοποιήσαμε αρχικά.
Κλείνοντας, ευελπιστούμε ότι έγινε κατανοητό ότι ο πυροσβέστης που διενεργεί τον εξωτερικό εξαερισμό πρέπει να είναι και γνώστης όλων αυτών των κινδύνων και να είναι συνεχώς σε εγρήγορση, ώστε έτσι να περιορίζει στο ελάχιστο ένα πιθανό τραυματισμό του.

ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2001