Αιτίες θανάτου και τραυματισμού των πυροσβεστών

Αιτίες θανάτου και τραυματισμού των πυροσβεστών

 

Αφιερωμένο σε όλους αυτούς που έπεσαν στο βωμό του καθήκοντος
Τι    μπορεί να σημαίνει η φράση «πυροσβέστης παγιδεύτηκε»; Τι σημασία μπορεί να έχουν τα όποια στατιστικά στοιχεία  δημοσιεύονται κατά καιρούς και αφορούν τους πυροσβέστες; Στην πραγματικότητα, είναι όροι που χρησιμοποιούνται μόνο από αυτούς που ερευνούν και συλλέγουν στοιχεία, σχετικά με τους τραυματισμούς των πυροσβεστών. Με άλλα λόγια, θα λέγαμε ότι χρησιμεύουν μόνο για στατιστικούς σκοπούς, προκειμένου να καταγραφούν στον κατάλογο τα θύματα των πυροσβεστικών τραγωδιών.
Ας δούμε, όμως, ορισμένες από τις κυριότερες αιτίες που συνάδελφοι,
κατά καιρούς, έχουν τραυματιστεί ή χάσει την ζωή τους:
Αυτόματη επέκταση είναι η εξάπλωση της πυρκαγιάς από όροφο σε όροφο, από το εξωτερικό μέρος του κτιρίου. Οι φλόγες μεταδίδονται, συνήθως από τα ανοίγματα των διαμερισμάτων δηλαδή τα παράθυρα, τις πόρτες κ.λπ. Έτσι, σε περίπτωση που οι πυροσβέστες χρησιμοποιήσουν κάποιο από τα ανοίγματα αυτά, για να εισέλθουν σε όροφο που βρίσκεται πάνω από την εστία της πυρκαγιάς, κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς έξοδο διαφυγής και να εγκλωβιστούν από την αυτόματη επέκταση των φλογών.
Έκρηξη λόγω αυτόματης ανάφλεξης των προϊόντων καύσης και συγκεκριμένα, του καπνού και των αερίων που παράγονται από μια πυρκαγιά, σε ένα κλειστό χώρο. Η έκρηξη αυτή προκαλείται, όταν εμπλουτίζεται απότομα ο χώρος με οξυγόνο, εξαιτίας της εισόδου των πυροσβεστών σε αυτόν, κατά τη διάρκεια της αναγνώρισης. Αυτό συμβαίνει, επειδή από την καύση παράγονται εύφλεκτα αέρια και υψηλές θερμοκρασίες που, σε συνδυασμό με την αδυναμία εισόδου φρέσκου αέρα, έχει ως αποτέλεσμα την κατανάλωση όλου του υπάρχοντος οξυγόνου στο χώρο. Έτσι, κάτω από αυτές τις συνθήκες, εάν μία πόρτα ανοίξει ξαφνικά και εισρεύσει αέρας, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να συνυπάρξουν οι τρεις παράγοντες που συνθέτουν το τρίγωνο της πυρκαγιάς.
Το BLEVE εμφανίζεται όταν δεξαμενές που περιέχουν υγροποιημένα αέρια, διαρρηγνύονται. Το φαινόμενο αυτό είναι, σε πολλές περιπτώσεις, ανάλογο της συμπεριφοράς των πυραύλων, όσον αφορά την ταχύτητα εκτόξευσης των κομματιών της δεξαμενής. Το BLEVE εκδηλώνεται, κυρίως, όταν τα δοχεία που περιέχουν τα υγροποιημένα αέρια, είναι γεμάτα με υγρό στο μισό και μέχρι περίπου τα 2/3 της χωρητικότητας τους. Η αναλογία ατμοποίησης – εξάπλωσης – ενέργειας του υγρού προς το βάρος των κομματιών του δοχείου είναι τόσο μεγάλη, ώστε τα κομμάτια να εκτοξεύονται σε αποστάσεις μέχρι περίπου 0.8 χλμ. Ωστόσο, θάνατοι από τέτοια θραύσματα έχουν σημειωθεί μέχρι και σε αποστάσεις 245 μέτρων. Πύρινες μπάλες, με διάμετρο που υπερβαίνει τα 100 μέτρα, δεν είναι σπάνιες, ενώ θάνατοι από εγκαύματα έχουν προκληθεί σε άτομα, ακόμη και σε απόσταση 76 μέτρων από το σημείο, όταν τα δοχεία είναι κάπως μεγάλα.
BOIL-OVER είναι η υπερχείλιση του καυσίμου έξω από μια μεγάλη, φλεγόμενη, πλωτή δεξαμενή, που περιέχει ακατέργαστο πετρέλαιο. Η υπερχείλιση μπορεί να συμβεί, όταν το νερό που πέφτει στην επιφάνεια της δεξαμενής μέσω των αυλών, βυθίζεται προς τον πυθμένα, ως βαρύτερο του καυσίμου, ενώ παράλληλα, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, θερμαίνεται μέχρι το σημείο βρασμού του. Όμως, όπως όλοι γνωρίζουμε, όταν το νερό ατμοποιηθεί, ο όγκος του αυξάνεται κατά 1700 φορές, με αποτέλεσμα να συμπαρασύρει και το καύσιμο έξω από τη δεξαμενή, εξαπλώνοντας την πυρκαγιά σε πολύ μεγάλη έκταση. Από το φαινόμενο αυτό, οι πυροσβέστες που λαμβάνουν μέρος σε τέτοιου είδους συμβάντα, αντιμετωπίζουν σοβαρότατο κίνδυνο.
Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ένα άχρωμο, άοσμο και εκρηκτικό αέριο, τοξικό προϊόν της ατελούς καύσης. Παράγεται σε μεγάλες ποσότητες όταν, στο χώρο όπου έχει εκδηλωθεί η πυρκαγιά, το οξυγόνο δεν επαρκεί για την πραγματοποίηση τέλειας καύσης. Έτσι, από την ατελή καύση που συντελείται, παράγεται μονοξείδιο του άνθρακα, χωρίς να αποκλείεται να εκλύονται, παράλληλα, και άλλα αέρια περισσότερο επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία. Το μονοξείδιο του άνθρακα, όταν υπάρχει σε πολύ μεγάλες ποσότητες μέσα σε ένα χώρο και το αναπνεύσουν οι πυροσβέστες, μπορεί να προκαλέσει το θάνατο μέσα σε λίγα μόλις λεπτά.
Υπόγειοι χώροι. Οι πυροσβέστες, πολύ συχνά, χάνουν τη ζωή τους σε τέτοιους χώρους, εξαιτίας της αύξησης του μονοξειδίου του άνθρακα και της παράλληλης μείωσης του οξυγόνου. Μερικοί, μάλιστα, υπόγειοι χώροι είναι πιο επικίνδυνοι από άλλους και αυτό εξαρτάται από τα ανοίγματα που διαθέτουν. Εκτός αυτού, η κατάσταση επιδεινώνεται αφού σβήσει η φωτιά, δεδομένου ότι τα υπολείμματα της καύσης εκλύουν μονοξείδιο του άνθρακα. Οφείλουμε, λοιπόν, σε τέτοιες περιπτώσεις, να εξαερίζουμε το χώρο και να φέρουμε πάντα αναπνευστικές συσκευές, ώστε να εκμηδενίζεται το ενδεχόμενο εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα.
Οι πυρκαγιές σε εμπορικά κτίρια (καταστήματα, γραφεία ή αποθήκες) είναι πιο επικίνδυνες από τις πυρκαγιές σε κτίρια κατοικιών. Ο αριθμός θανάτων ή τραυματισμών πυροσβεστών σε φωτιές κατοικιών είναι βέβαια μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο σε φωτιές εμπορικών κτιρίων, αλλά αυτό συμβαίνει, επειδή οι πυρκαγιές σε σπίτια υπερτερούν αριθμητικά. Στην πραγματικότητα, το ποσοστό θανάτων ανά συμβάν είναι μεγαλύτερο στις πυρκαγιές εμπορικών κτιρίων. Οι πυροσβέστες όταν επεμβαίνουν σε εμπορικά κτίρια, πρέπει να λαμβάνουν πρόσθετα μέτρα ασφαλείας, καθώς ελλοχεύουν επιπλέον κίνδυνοι, όπως: επικίνδυνα χημικά υλικά, εύφλεκτα υγρά, βαριά φορτία, μεγάλες επιφάνειες, ψηλές οροφές, μεγαλύτερα αποθέματα καυσίμων κ.λπ.
Αποπροσανατολισμός είναι η απώλεια της κατεύθυνσης, κάτι που παθαίνουν συχνά οι πυροσβέστες, όταν εργάζονται σε ένα χώρο γεμάτο καπνό. Συμβαίνει, κυρίως, όταν δεν εφαρμόζουμε ένα οργανωμένο σχέδιο δράσης κατά την έρευνα, με αποτέλεσμα να χάνουμε τον προσανατολισμό μας και να μην μπορούμε να βρούμε την πόρτα ή το παράθυρο από το οποίο αρχικά εισήλθαμε. Οι πυροσβέστες που έχουν χάσει τον προσανατολισμό τους συχνά βρίσκουν το θάνατο είτε λόγω της ταχύτατης εξάπλωσης της πυρκαγιάς, είτε λόγω ασφυξίας. Το πόσο μεγάλος ή μικρός είναι ένας χώρος δεν έχει καμιά σημασία, αφού πυροσβέστες έχουν βρεθεί νεκροί σε πολύ μικρή απόσταση από πόρτες ή παράθυρα και μάλιστα, σε δωμάτια μικρών διαστάσεων.
Η ηλεκτροπληξία μπορεί να αποβεί μοιραία. Το ρεύμα, όταν διαπεράσει το ανθρώπινο σώμα, μπορεί να προκαλέσει βίαιες συσπάσεις στους μυς της καρδιάς, να διακόψει την αναπνευστική λειτουργία ή να προκαλέσει εγκαύματα σε ζωτικής σημασίας εσωτερικά όργανα. Οι περισσότεροι από τους πυροσβέστες που χάνουν τη ζωή τους ή τραυματίζονται λόγω ηλεκτροπληξίας, έρχονται, συνήθως, σε επαφή με υπερκείμενα ηλεκτρικά καλώδια, κατά την ανύψωση τους με κλίμακες ή βραχιονοφόρα οχήματα.
Οι ανελκυστήρες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εν δυνάμει παγίδες θανάτου κατά τη διάρκεια πυρκαγιών σε ψηλά κτίρια. Η φωτιά, το νερό και η θερμότητα μπορούν να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία του ανελκυστήρα, συχνά με τραγικές συνέπειες. Υπάρχει ενδεχόμενο, ο ανελκυστήρας να σταματήσει στον όροφο που έχει εκδηλωθεί η πυρκαγιά και να εγκλωβίσει τους πυροσβέστες στο θάλαμο. Αλλά και αυτό να μη συμβεί, υπάρχει πιθανότητα ο θάλαμος να σταματήσει ανάμεσα σε δύο ορόφους, παγιδεύοντας τους πυροσβέστες. Τραγικό θάνατο μπορεί, επίσης, να βρουν οι πυροσβέστες ενώ διεξάγουν έρευνα σε διαδρόμους γεμάτους καπνό. Λόγω της έλλειψης ορατότητας, έχουν σημειωθεί πτώσεις σε φρεάτια ανελκυστήρων, οι πόρτες των οποίων είχαν μείνει ανοιχτές.
Η έκρηξη είναι μια βίαιη αντίδραση μεταξύ καύσιμης ύλης, οξυγόνου και θερμότητας. Από την απότομη εκτόνωση των αερίων μπορεί να προκληθεί κατάρρευση ενός κτιρίου ή να δημιουργηθεί ωστικό κύμα, ικανό να σπάσει τζάμια και παράθυρα και να προκαλέσει την πτώση των πυροσβεστών που εργάζονται σε κοντινή απόσταση.
Τα εκρηκτικά είναι υλικά, στην πλειοψηφία τους στερεά, που υφίστανται ταχεία αποσύνθεση όταν υποβάλλονται σε κρούση, θερμότητα ή πίεση. Αυτή η βίαιη αποσύνθεση συμβαίνει, συνήθως, όταν τα εκρηκτικά εκτίθενται σε φωτιά. Η κατάσβεση δεν πρέπει ποτέ να επιχειρείται, όταν οι φλόγες έχουν πλησιάσει σε εκρηκτικά. Αντίθετα, πρέπει να σταματά κάθε εργασία και οι πυροσβέστες να αποσύρονται αμέσως σε απόσταση τουλάχιστον 700 μέτρων από το κτίριο με τα εκρηκτικά.
Οι πτώσεις είναι, επίσης, μία συχνή αιτία θανάτου ή τραυματισμού των πυροσβεστών. Ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι οι πτώσεις από οροφές φλεγόμενων κτιρίων και από κλίμακες. Οι περισσότεροι, όμως, τραυματισμοί συμβαίνουν στο έδαφος. Και αυτό συμβαίνει, επειδή οι πυροσβέστες που δουλεύουν με άγχος και συχνά χωρίς ορατότητα, είτε σκοντάφτουν σε αντικείμενα είτε γλιστρούν, ιδιαίτερα όταν μεταφέρουν εργαλεία.
Η φλόγα είναι το φωτεινό μέρος της καύσης, όταν ένα αέριο καίγεται παρουσία κάποιου άλλου αερίου. Η θερμοκρασία της φλόγας κυμαίνεται μεταξύ 1371 και 1926 βαθμών Κελσίου. Εκτός από τα αέρια, τη θερμότητα και τον καπνό, τα εγκαύματα είναι η βασικότερη αιτία θανάτου των πυροσβεστών. Η αποτελεσματικότερη προστασία που μπορεί να έχουν οι πυροσβέστες από τη φλόγα, είναι το νερό των σωλήνων εκροής. Σημαντικό ρόλο παίζουν, επίσης, ο ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός και η προσωπίδα, που μπορούν να προστατεύσουν τους πυροσβέστες ως ένα βαθμό. Ωστόσο, οι φλόγες είναι ό,τι πιο επικίνδυνο και δυστυχώς, κανένας πυροσβέστης δεν έχει επιβιώσει έπειτα από παρατεταμένη έκθεση σε αυτές.
Το FLAMEOVER είναι η ταχύτατη εξάπλωση της φλόγας πάνω από την επιφάνεια ενός τοίχου, οροφής ή δαπέδου και προέρχεται από την απότομη ανάφλεξη των εύφλεκτων ατμών που εκλύονται από την υπερθέρμανση της καιόμενης επιφάνειας. Εύφλεκτες επικαλύψεις επιφανειών,όπως πολυουρεθάνη και άλλα εύφλεκτα υλικά, προκαλούν συχνά αυτό το φαινόμενο, το οποίο μπορεί να παγιδεύσει τους πυροσβέστες που προσπαθούν να εντοπίσουν την εστία της φωτιάς ή αναπτύσσουν εγκαταστάσεις στους διαδρόμους. Τοίχοι με ξύλινη επένδυση, θρανία, θεατρικές σκηνές και ταπετσαρίες αποτελούν πιθανές αιτίες πρόκλησης του φαινομένου.
Η έξαρση της πυρκαγιάς (FLASHOVER)είναι η αστραπιαία ανάφλεξη θερμών αερίων και καπνού, που έχουν παραχθεί σε ένα φλεγόμενο χώρο. Προκαλείται από εκπομπή θερμικής ακτινοβολίας από την οροφή και τα ανώτερα τμήματα των τοίχων, τα οποία έχουν υπερθερμανθεί από τη φωτιά που αναπτύσσεται στο χώρο. Όταν όλα τα καύσιμα φτάσουν στο σημείο ανάφλεξης τους, εκδηλώνεται ταυτόχρονη ανάφλεξη σε όλο το χώρο. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει κατά τη διάρκεια εξάπλωσης της φωτιάς. Πολίτες ή πυροσβέστες που βρίσκονται στο χώρο, δε θα επιζήσουν. Μόλις εκδηλωθεί το περιγραφόμενο φαινόμενο, όλες οι έρευνες πρέπει να διακόπτονται, γιατί η κατάσταση κρίνεται εξαιρετικά σοβαρή. Στην περίπτωση αυτή, απαιτείται άμεση προσβολή της φωτιάς με πυροσβεστική εγκατάσταση, χωρίς, όμως, να αποκλείεται και η πιθανότητα κατάρρευσης του κτιρίου.
Στην κατηγορία των επικίνδυνων υλικών συγκαταλέγονται όλες οι χημικές, βιολογικές ή πυρηνικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν θάνατο ή σοβαρούς τραυματισμούς κατά την έκθεση του πυροσβεστικού προσωπικού σε αυτές ή και μετά. Παρόλα αυτά, τα πιο κοινά επικίνδυνα υλικά που ένας πυροσβέστης μπορεί να αντιμετωπίσει, είναι τα παραπροϊόντα μιας κοινής πυρκαγιάς σε κτίριο. Τα παραπροϊόντα της καύσης, σκοτώνουν περισσότερους πυροσβέστες από οποιοδήποτε άλλο γνωστό επικίνδυνο υλικό.
Το μέτωπο μιας δασικής πυρκαγιάς είναι η κεφαλή της φωτιάς, όταν καίγεται θαμνώδης ή δασική έκταση. Αποτελεί την πλέον επικίνδυνη περιοχή κατά τη διάρκεια των πυροσβεστικών επιχειρήσεων. Πολλές φορές πυροσβέστες έχουν παγιδευτεί ή χάσει τη ζωή τους από την ταχύτατη εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών.
Η θερμότητα είναι ένα από τα προϊόντα της καύσης και έχει άμεση σχέση με τη φυσική κίνηση των μορίων. Όσο γρηγορότερα κινούνται τα μόρια μέσα σε ένα υλικό, τόσο περισσότερο αυτό θερμαίνεται. Ο ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός και οι αναπνευστικές συσκευές δεν μπορούν να προστατεύσουν πλήρως τους πυροσβέστες από τη θερμότητα. Θερμοκρασίες πάνω από 138 ή 160 βαθμούς Κελσίου μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά εγκαύματα στην απροστάτευτη επιδερμίδα.
Μεγάλοι χώροι θεωρούνται αυτοί που έχουν εμβαδό μεγαλύτερο από 10 με 15 τετραγωνικά μέτρα, χωρίς εσωτερικά χωρίσματα. Η έρευνα και διάσωση σε τέτοιους χώρους, όπως αποθήκες, θέατρα, εκκλησίες ή καταστήματα, είναι πολύ επικίνδυνη.
Και αυτό γιατί, αν ο χώρος γεμίσει με πυκνό καπνό, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο οι πυροσβέστες να αποπροσανατολιστούν και να εγκλωβιστούν. Αυτό σημαίνει, ότι δε θα μπορούν να βρουν ασφαλή οδό διαφυγής και, στην περίπτωση αυτή, κινδυνεύουν να πάθουν ασφυξία, αν εξαντληθεί ο αέρας της αναπνευστικής συσκευής τους. Όταν διεξάγεται έρευνα σε τέτοιους χώρους, θα πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιείται κάλος -οδηγός.
Το φαινόμενο του «μανιταριού» είναι η οριζόντια ροή θερμότητας και καπνού, σε περιορισμένο χώρο, κατά μήκος της οροφής και η επακόλουθη κάθοδος τους στο επίπεδο του δαπέδου. Η ταχεία εξάπλωση της θερμότητας και του καπνού μπορεί να αποπροσανατολίσει και να παγιδεύσει τους πυροσβέστες κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης. Το φαινόμενο αυτό εκδηλώνεται ταχύτερα οε περιορισμένους χώρους. Ο εξαερισμός από τους φεγγίτες, τα κλιμακοστάσια και τα παράθυρα μπορεί να καθυστερήσει ή ακόμα και να εμποδίσει την εξάπλωση της θερμότητας και του καπνού σε μικρούς χώρους, κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς.
Το πλαστικό είναι ένα υλικό που περιέχει μία ή περισσότερες οργανικές πολυμερικές ενώσεις, με μεγάλο μοριακό βάρος. Χιλιάδες πλαστικά προϊόντα χρησιμοποιούνται σήμερα σε επιπλώσεις, κατασκευές και οικοδομικά υλικά. Η ευφλεκτικότητα ενός πλαστικού προϊόντος εξαρτάται κυρίως από το σχήμα του. Ωστόσο, σε όλες σχεδόν τις πυρκαγιές πλαστικών δημιουργούνται εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες και πυκνοί μαύροι καπνοί που περιορίζουν την ορατότητα, γι’ αυτό και είναι πιο επικίνδυνες από τις πυρκαγιές άλλων στερεών υλικών, όπως ξύλων, χαρτιών ή υφασμάτων. Ο ρυθμός εξάπλωσης των φλογών σε πυρκαγιές πλαστικών είναι ιδιαίτερα γρήγορος, γεγονός που μπορεί να επιταχύνει το χρόνο εκδήλωσης του φαινομένου flashover.

Αναζωπύρωση της πυρκαγιάς είναι η απότομη ανάφλεξη εύφλεκτων αερίων ή καπνού μέσα σε ένα χώρο, στον οποίο έχει ήδη γίνει κατάσβεση είτε με φορητό πυροσβεστήρα είτε με εγκατάσταση. Αφού η φωτιά τεθεί υπό έλεγχο και η παροχή νερού σταματήσει, τα θερμά αέρια που υπάρχουν ακόμη στο δωμάτιο και τα αποκαΐδια μπορούν ξαφνικά να αναφλέγουν, λόγω της εισόδου οξυγόνου στο χώρο. Συμβαίνει, συχνά, οι πυροσβέστες που ερευνούν ένα χώρο μετά την κατάσβεση ή κάνουν αποκάθαρση, να παγιδεύονται λόγω ξαφνικής αναζωπύρωσης της πυρκαγιάς.
Ο καπνός είναι πολύ μικρά σωματίδια αιθάλης, που συμπαρασύρονται από τα αέρια που παράγονται σε μια ανεξέλεγκτη πυρκαγιά. Ο καπνός της ατελούς καύσης μπορεί να γίνει αιτία για τον τραυματισμό ή το θάνατο πυροσβεστών είτε άμεσα από ασφυξία είτε έμμεσα λόγω μειωμένης ορατότητας. Για να περιορίσουμε τους κινδύνους από τον καπνό, κατά τη διάρκεια της κατάσβεσης, θα πρέπει να εξαερίζουμε καλά το χώρο.
Ο δυνατός αέρας που αλλάζει απότομα κατεύθυνση ή οι ξαφνικές ριπές ανέμου, κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς, σε πολλές περιπτώσεις, έχουν προκαλέσει τραυματισμούς ή θανάτους πυροσβεστών. Μια σφοδρή ριπή ανέμου μπορεί να προκαλέσει έντονη αναζωπύρωση μιας δασικής πυρκαγιάς ή να επισπεύσει την εξάπλωση των επικόρυφων πυρκαγιών, με συχνό αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό των πυροσβεστών που εργάζονται σε περιοχές με πυκνή, υψηλή βλάστηση. Ο άνεμος που αλλάζει απότομα κατεύθυνση και φυσά μέσα από τα παράθυρα ενός καιόμενου κτιρίου, στρέφει τη φωτιά και τη θερμότητα προς την έξοδο των πυροσβεστών, που έχουν ήδη μπει στο χώρο είτε για έρευνα είτε για κατάσβεση. Οι πυροσβέστες πάντοτε πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, τόσο την κατεύθυνση, όσο και την ένταση των ανέμων. Η πιο ασφαλής, για την ακεραιότητα των πυροσβεστών, θέση είναι από την πλευρά του ανέμου. Σε καμιά περίπτωση, όμως, δε θα πρέπει να επιχειρήσουμε μετωπική προσβολή μιας πυρκαγιάς, ενω αν αυτό κριθεί απαραίτητο, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να την ανακόψουμε πλαγιομετωπικά.

Άρθρο του Vincent Dunn από το Περιοδικό firehouse, 3/2001 Ελεύθερη απόδοση: Αναβενίδου Αναστασία Πυροσβέστρια Αποστολοπούλου Ευαγγελία Πυροσβέστρια (* ο βαθμός και ιδιότητα του συγγραφέα κατά την στιγμή δημοσίευσης του άρθρου)

ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2001