Εκπαιδεύσεις 2ου Π.Σ. Θεσ/νίκης «Αντιμετώπιση συμβάντων υγραερίου -LPG»

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΩΝ – LPG
(Liquefied Petroleum Gases)

Επιμέλεια: Βαβελίδης  Σκαρλάτος  Αρχιπυροσβέστης    2^ου    Π.Σ. Θεσσαλονίκης

2011

Ο λόγος που τα υγραέρια είναι πολύ σημαντικά για τους πυροσβέστες είναι η μεγάλη αναφλεξιμότητα  τους και η ευρεία χρησιμοποίηση τους σε πολλούς τομείς της καθημερινότητας. Παρακάτω θα αναφερθούμε στους κινδύνους που αυτά εγκυμονούν και στην αντιμετώπιση τους.Η προσέγγιση του θέματος θα γίνει με πυροσβεστικά κριτήρια και χρήση απλής ορολογίας.

  ΥΓΡΑΕΡΙΟ – LPG

            Liguefied Petroleum Gases

-      Το υγραέριο (LPG) εξάγεται είτε απευθείας από κοιτάσματα αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, είτε παράγεται στα διυλιστήρια μέσω χημικών διεργασιών.

-   Τα συνηθέστερα υγραέρια που κυκλοφορούν στο εμπόριο είναι:

1.   Το βουτάνιο             23                         C4 H10

1011

 

       

 2.   Το προπάνιο           23                          C3 H8

1978

 

 3.   Μίγμα   βουτανίου   80%   και  προπάνιου   20%

-    Είναι άχρωμα και άοσμα. Η χαρακτηριστική τους μυρωδιά οφείλεται σε ουσίες ( αιθυλομερκαπτάνη ) που   προστίθενται κατά την παραγωγή τους ώστε να γίνεται αντιληπτή η παρουσία τους στον χώρο.Στην  βιομηχανία χρησιμοποιήται και LPG άοσμο.

-     Δεν είναι τοξικά αλλά είναι ασφυξιογόνα.Οταν βρίσκονται σε μεγάλες συγκεντρώσεις σε κλειστό χώρο  εκτοπίζουν τον ατμοσφαιρικό αέρα και δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες.

-     Στην αέρια μορφή τους είναι βαρύτερα του αέρα(σχετ. πυκνότητα 1,9). Λόγω αυτής της ιδιότητας  κατά την διαρροή τους διαχέονται παράλληλα με το έδαφος με τάση να συγκεντρώνονται στα χαμηλότερα σημεία ( υπόγεια , φρεάτια , υπονόμους  κ.α.).Αυτή ειναι μια από τις βασικές διαφορές τους από το Φυσικό Αέριο το οποίο σαν ελαφρύτερο του αέρα διαχέεται στην ατμόσφαιρα.

-      Στην υγρή μορφή τους είναι ελαφρύτερα του νερού( ειδικό βάρος 0,56-0,57).

-       1 lt  υγρού   LPG παράγει περίπου 250 lt αερίου και μέχρι 12500 lt εκρηκτικού μίγματος.

-     Είναι εύφλεκτα και τα όρια ευφλεκτικότητας (εκρηκτικότητας) τους είναι:

 

• βουτάνιο    1,9  -  8,5  % κ.ο.

• προπάνιο   2.3  -  9,5  % κ.ο.

• μίγμα           1,9  – 9.5  % κ.ο.

-      Η μεταφορά τους γίνεται σε δεξαμενές , φιάλες , και φιαλίδια οικιακής χρήσης. Είναι υγροποιημένα υπό πίεση και  σε συνθήκες περιβάλλοντος επανέρχονται στην αέρια μορφή τους.

-      Χρησιμοποιούνται για βιομηχανική  ,οικιακή και άλλες επαγγελματικές χρήσεις καθώς και σαν καύσιμα οχημάτων.

 

Ένα από τα φαινόμενα που σχετίζονται με τα υγραέρια(και οποιοδήποτε άλλο υγροποιημένο αέριο υπό πίεση) και εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους κατά την επέμβαση μας σε πυρκαγιές υγραερίων είναι το BLEVE το οποίο θα αναλύσουμε παρακάτω με παράδειγμα μιας πυρκαγιάς σε δεξαμενή  LPG.

 

BLEVE

Boiling – Liquid – Expanding – Vapour – Explosion

Έκρηξη διαστελλόμενων ατμών ζέοντος υγρού

 

Σε μια δεξαμενή υγραερίου το LPG βρίσκεται σε δύο φάσεις. Στο κάτω μέρος της δεξαμενής στην υγρή και στο πάνω στην αέρια με τις δύο φάσεις να βρίσκονται σε ισορροπία υπό συγκεκριμένη πίεση.

Όταν φλόγες προσβάλουν την δεξαμενή η πίεση στο εσωτερικό της αρχίζει να ανεβαίνει λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας. Η διαφορά στην ταχύτητα αύξησης της πίεσης εξαρτάται από το σημείο που οι φλόγες βρίσκουν την δεξαμενή. Αν πλήττεται το κάτω μέρος η υγρή φάση του LPG απορροφά την θερμότητα και η πίεση ανεβαίνει πιο αργά.Αντίθετα αν το πάνω μέρος της δεξαμενής είναι εκτεθειμένο στις φλόγες η θερμότητα δεν μπορεί να απορροφηθεί από την αέρια φάση του LPG ,το μέταλλο δεν  ψύχεται εσωτερικά  όπως στην υγρή φάση και η πίεση ανεβαίνει πολύ πιο γρήγορα.Όταν η πίεση στο εσωτερικό της δεξαμενής φτάσει στα 17-23 bar ανοίγουν οι ασφαλιστικές βαλβίδες για την εκτόνωση της. Στην συνέχεια το αέριο που απελευθερώνεται από τα ασφαλιστικά αναφλέγεται και έτσι έχουμε μια πρόσθετη πηγή θερμότητας. Όταν η θερμοκρασία στο μέταλλο της δεξαμενής φτάσει στους 350 -400* C αρχίζει να αδυνατίζει και το τοίχωμα αρχίζει να διογκώνεται στο πιο αδύναμο σημείο λόγω  της υπερπίεσης που αναπτύσσεται στο εσωτερικό της μέχρι να υποστεί ρήξη. Στην συνέχεια το υγρό εκτοξεύεται προς τα έξω ,ατμοποιείται γρήγορα και αναφλέγεται ακαριαία.

 

 

 

Σε μεγάλες ποσότητες υγραερίου έχουμε το φαινόμενο του FIRE BALL (πύρινη σφαίρα) όπου το καιγόμενο αέριο σε μορφή μπάλας ανυψώνεται μέχρι και 300 μέτρα σε ύψος φλεγόμενο μέχρι να καεί. Την πύρινη σφαίρα ακολουθεί μια βροχή φλεγόμενου υγρού LPG που δεν πρόλαβε να εξαερωθεί, σε μια ακτίνα πολλών μέτρων. Η διάρκεια του φαινομένου μπορεί να διαρκέσει από 10 έως 30 sec.

O χρόνος που μεσολαβεί από την έναρξη μιας πυρκαγιάς σε δεξαμενή LPG  μέχρι την πιθανή εκδήλωση του BLEVE εξαρτάται από διάφορους  παράγοντες όπως:

• Η πληρότητα της δεξαμενής(όσο μεγαλύτερη ποσότητα υγραερίου υπάρχει στην δεξαμενή η εκδήλωση του BLEVE καθυστερεί .Γενικά μπορούμε να πούμε οτί σε δύο δεξαμενές ,μια γεμάτη και μια σχεδόν άδεια ,που καίγονται υπό ίδιες συνθήκες το BLEVE  θα εκδηλωθεί πρώτα στην άδεια.)
• Η ένταση της πυρκαγιάς και το σημείο που αυτή πλήτει την δεξαμενή.                  ( παραπάνω εξηγήσαμε τον τρόπο που επιδρά η φλόγα ανάλογα το σημείο το οποίο προσβάλει.)
• Η κατάσταση της δεξαμενής (παλαιότητα και τυχόν φθορές επηρεάζουν την αντοχή της)

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία από τις ΗΠΑ (NFPA)το 58% των BLEVE που σημειώθηκαν στην χώρα εκδηλώθηκαν στα πρώτα 15 λεπτά.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ: Οταν υπολογίζουμε τον χρόνο πρέπει να υπολογίσουμε το διάστημα που μεσολάβησε από την  εκδηλώση της πυρκαγιάς  μέχρι την ειδοποίηση μας  και την άφιξη μας στον τόπο του συμβάντος.

 

 

Η θερμοκρασία που εκλύεται από την πύρινη σφαίρα και το ωστικό κύμα της έκρηξης μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς ή και θάνατο στο προσωπικό που επιχειρεί κοντά στην δεξαμενή.

Η διάρρηξη της δεξαμενής γίνεται συνήθως στα άκρα της χωρίς αυτό να είναι σε καμιά περίπτωση απόλυτο. Γι αυτό και όταν επιχειρούμε σε φλεγόμενη δεξαμενή LPG αποφεύγουμε την προσβολή από τα άκρα.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Θραύσματα της δεξαμενής μπορεί να εκτοξευθούν προς οποιαδήποτε κατεύθυνση σε απόσταση μέχρι 1000 – 1200 μέτρα.

ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ
ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ

 

 

Η πίεση του υγραερίου μέσα στην δεξαμενή διαφέρει ανάλογα με το είδος του (προπάνιο ή βουτάνιο) και εξαρτάται από την θερμοκρασία.

 

παράδειγμα:

Θερμοκρασία 15,5 βαθμοί κελσίου

Βουτάνιο 1,8 bar

Προπάνιο 7,2 bar

Θερμοκρασία 37,8  βαθμοί κελσίου

Βουτάνιο 2,5 – 4,83 bar

Προπάνιο 12 – 14.5 bar

 

ΠΡΟΣΟΧΗ : Μια δεξαμενή υγραερίου που έχει δεχτεί έστω και μια φορά LPG πρέπει να αντιμετωπίζεται από άποψη ασφαλείας σαν να είναι γεμάτη άσχετα με την ποσότητα του υλικού που περιέχει την  δεδομένη στιγμή.

ΣΕΝΑΡΙΑ

ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΣΕ LPG

1. ΔΙΑΡΡΟΗ LPGΑΠΟ ΒΥΤΙΟΦΟΡΟ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΧΩΡΙΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑ

     Η διαρροή LPG σε υγρή μορφή έχει σαν κύριο χαρακτηριστικό την δημιουργία πάγου γύρω από το σημείο της διαρροής και ένα νέφος ομίχλης στον γύρω χώρο από την συμπύκνωση της ατμοσφαιρικής υγρασίας γύρω από την διαρροή.

Επίσης κάθε διαρροή υγραερίων γίνεται αντιληπτή και από την χαρακτηριστική οσμή που τους δίνουν οι οσμογόνες ουσίες που περιέχουν. Τα υγραέρια αρχίζουν να γίνονται αντιληπτά από την όσφρηση όταν βρίσκονται σε συγκέντρωση 0,4 % κ.ο. Σημαντικό είναι να σημειωθεί ότι 1 λίτρο υγραερίου σε υγρή μορφή παράγει περίπου 250 λίτρα αερίου και 12500 λίτρα εκρηκτικού μίγματος.

 

• Σε περιπτώσεις διαρροής η προσέγγιση μας στο συμβάν γίνεται πάντα από την διεύθυνση του ανέμου ώστε να μην βρισκόμαστε μέσα στο νέφος της διαρροής.

•  Διακόπτουμε την κυκλοφορία και εκκενώνουμε την περιοχή.

• Εξαλείφουμε κάθε πιθανή αιτία ανάφλεξης. Πηγή ανάφλεξης θεωρείται και η λειτουργία των κινητήρων των οχημάτων μας. Γι’αυτό τον λόγω σταθμεύουμε σε απόσταση από την  διαρροή και τοποθετούμε ανάμεσα σ αυτά και την διαρροή ανιχνευτή αερίων που θα ελέγχει για την ύπαρξη εκρηκτικού μίγματος στην ατμόσφαιρα.
• Ανάλογα με το μέγεθος της διαρροής ενημερώνουμε τις συναρμόδιες αρχές για εκκένωση της περιοχής κατά την πορεία του νέφους.

• Αποφεύγουμε την επαφή μας με την υγρή φάση των υγραερίων καθώς υπάρχει κίνδυνος ψυχρών εγκαυμάτων.

• Οι όποιες ενέργειες μας γίνονται πάντα με πλήρη εξοπλισμό προστασίας.

• Με νερό σε βολές ομίχλης προσπαθούμε να διαλύσουμε το δημιουργούμενο νέφος και να διακόψουμε την διαρροή.

• Αν το υγραέριο διαφεύγει στην υγρή φάση του σε σχετικά μικρή ποσότητα από σωλήνα ή βάνα και δεν υπάρχει άλλος τρόπος διακοπής της   διαρροής μπορούμε τυλίγοντας ένα βρεγμένο ύφασμα ή πετσέτα να δημιουργήσουμε ένα παγωμένο κάλυμμα που θα περιορίσει την διαρροή.( το νερό θα παγώσει λόγω της χαμηλής θερμοκρασίας του υγραερίου).

• Αν δεν είναι δυνατή η διακοπή της ροής του LPG,με τις βολές ομίχλης προσπαθούμε να περιορίσουμε και να διασπείρουμε το νέφος μέχρι την εξάντληση του.

• Δεν ρίχνουμε νερό στην υγρή φάση του LPG.Προκαλείται εντονότερος βρασμός του υγραερίου και παράγονται μεγαλύτερες ποσότητες αερίου πιο γρήγορα.

• Καθ’ όλη την διάρκεια του συμβάντος άλλα και μετά την λήξη του με τους ανιχνευτές αερίων πρέπει να γίνονται μετρήσεις στον χώρο και την γύρω περιοχή για την ύπαρξη εκρηκτικού μίγματος στην ατμόσφαιρα. Πριν την αναχώρηση των δυνάμεων από το σημείο πρέπει να ελέγχονται ιδιαίτερα τυχόν υπόγεια ή φρεάτια και υπόνομοι που υπάρχουν στον χώρο.

• Για την μετάγγιση του υγραερίου από δεξαμενή σε δεξαμενή ειδοποιούμε την εταιρία στην οποία ανήκει το φορτίο ώστε με ειδικές αντλίες αντιεκρηκτικού τύπου να παραλάβει το υπόλοιπο  υγραέριο.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Καθώς το νέφος της διαρροής διαχέεται παράλληλα με το έδαφος μπορεί να μεταφερθεί με την βοήθεια του ανέμου σε κάποια απόσταση ,εκεί να βρει εστία ανάφλεξης, να αναφλεγεί και η φλόγα να επιστρέψει στο σημείο της διαρροής με καταστροφικά αποτελέσματα.Τον Ιανουάριο του 1966 σε διυλιστήρια στο Feyzin της Γαλλίας σε διαρροή  προπανίου  από σφαιρική δεξαμενή η ανάφλεξη του νέφους έγινε σε απόσταση εκατοντάδων μέτρων μακριά από τις εγκαταστάσεις από διερχόμενο Ι.Χ.Αποτέλεσμα 18 νεκροί και 81 τραυματίες και  μεγάλες καταστροφές στο διυλιστήριο.

 

 

 

 

 

 

 

2. ΔΙΑΡΡΟΗ LPG ΣΕ ΚΛΕΙΣΤΟ ΧΩΡΟ  ΧΩΡΙΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑ

 

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

• Εκκενώνουμε το κτίριο που σημειώθηκε η διαρροή.

• Εξαλείφουμε όλες τις πιθανές πηγές ανάφλεξης.

• Σταματάμε την λειτουργία όλων τον μηχανημάτων που υπάρχουν στον χώρο.

• Διακόπτουμε το ηλεκτρικό ρεύμα. Αν δεν είναι ασφαλές να γίνει από τον πίνακα τότε πρέπει να διακοπεί από την κεντρική παροχή εκτός του κτιρίου.

 

• Με τους ανιχνευτές αερίων μετράμε την συγκέντρωση του υγραερίου στον χώρο. Αν οι μετρήσεις δείξουν εκρηκτικό μείγμα δεν γίνεται είσοδος στον χώρο αλλά με άνοιγμα σε πόρτες και παράθυρα του χώρου κάνουμε εξαερισμό.

 

• Αν οι μετρήσεις το επιτρέπουν προσεγγίζουμε την διαρροή και προσπαθούμε να την σταματήσουμε .

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε χώρους όπου οι μετρήσεις δείξουν συγκεντρώσεις υγραερίου  πάνω από 10% κ.ο. (πλούσιο μίγμα) κατά τον εξαερισμό των χώρων η ποσότητα υγραερίου θα περάσει  από τα όρια εκρηκτικότητας      (2-10%) και άρα θα μπορεί να αναφλεγεί πριν πέσει κάτω από το 2% (φτωχό μίγμα).

 

• Η είσοδος μας στον χώρο πρέπει να γίνεται με αναπνευστικές συσκευές καθώς το υγραέριο μπορεί να μην είναι τοξικό αλλά σε μεγάλες συγκεντρώσεις εκτοπίζει το οξυγόνο από τον χώρο προκαλώντας ασφυξία.

• Απαραίτητη είναι η χρησιμοποίηση φακών αντιεκρηκτικού τύπου.

• Σε υπόγεια στα οποία υπάρχει εγκλωβισμένο αέριο δεν κάνουμε χρήση των απαγωγέων καθώς μπορεί να προκληθεί ανάφλεξη από την λειτουργία τους.Αν δεν μπορεί να γίνει φυσικός εξαερισμός του χώρου ή τεχνητός με αντιεκρηκτικά μηχανήματα υπάρχει η λύση της κατάκλυσης του χώρου (αν αυτό ειναι δυνατό) με νερό.

 

3. ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΣΕ ΒΥΤΙΟΦΟΡΟ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ LPG

 

 

Αντιμετωπίζοντας ένα συμβάν πυρκαγιάς σε δεξαμενή υγραερίου είναι ζωτικής σημασίας η σωστή εκτίμηση της κατάστασης που αντιμετωπίζουμε.

Οι παράμετροι που πρέπει να εξεταστούν για να αποφασίσουμε τον τρόπο επέμβασης μας είναι:

 

• Πόση ώρα η δεξαμενή είναι εκτεθειμένη στις φλόγες ;

 

• Από την δεξαμενή που καίγεται διαρρέει υγραέριο ;

 

• Ποια είναι η ένταση της φωτιάς που πλήττει την δεξαμενή και ποιο σημείο της είναι περισσότερο εκτεθειμένο στις φλόγες;

 

• Ποια είναι η πληρότητα της δεξαμενής;

 

• Τι κινδυνεύει από μια έκρηξη και τι μπορεί να διασωθεί;

 

• Έχουμε την δυνατότητα σε μέσα, προσωπικό και νερό για άμεση προσβολή;

 

Συνυπολογίζοντας όλες τις παραπάνω παραμέτρους αποφασίζουμε για τον τρόπο αντιμετώπισης του συμβάντος.

Η μια επιλογή είναι η αμυντική τακτική στην οποία δεν κάνουμε άμεση προσβολή της πυρκαγιάς αλλά δίνουμε το βάρος στην εκκένωση της περιοχής και την αποφυγή τραυματισμών από μια ενδεχόμενη έκρηξη.

Η άλλη επιλογή μας είναι η επιθετική τακτική στην οποία προσβάλουμε την πυρκαγιά ,ψύχουμε την δεξαμενή και προσπαθούμε να αποτρέψουμε ενδεχόμενο BLEVE.

Μια τρίτη επιλογή σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις είναι η προσβολή της πυρκαγιάς και η ψύξη της δεξαμενής με ένα μέρος των δυνάμεων μας ώστε να δοθεί η δυνατότητα έγκαιρης εκκένωσης της περιοχής (να κερδηθεί χρόνος).

 

 ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ

• Αποκλείεται και εκκενώνεται η περιοχή του συμβάντος.

 

• Χρησιμοποιούμε τον ελάχιστα απαραίτητο αριθμό πυροσβεστών για την επιχείρηση.

 

• Επιχειρείται άμεση και μαζική ψύξη της δεξαμενής με ιδιαίτερη βαρύτητα στο σημείο όπου αυτή πλήττεται  από τις φλόγες καθώς και στο πάνω μέρος της.

 

• Η ψύξη της δεξαμενής πρέπει να γίνεται και στις δύο πλευρές της.

 

• Οι πυροσβέστες πρέπει να επιχειρούν από τα πλευρά της δεξαμενής και όχι από τα άκρα της.

 

• Αν υπάρχει δυνατότητα ,η προσβολή της φωτιάς από χαμηλότερο σημείο (περιπτώσεις εθνικών οδών με παράδρομους π.χ.) μας προσφέρει μια επιπλέον προστασία σε περίπτωση έκρηξης.

 

• Αν το αέριο συμμετέχει στην πυρκαγιά επιχειρούμε να κλείσουμε την διαρροή. Αυτό γίνεται παράλληλα με την ψύξη της δεξαμενής και με την εφαρμογή νερού σε ομίχλη να προστατεύει το προσωπικό που θα κάνει την διακοπή. Κατά περίπτωση εξετάζεται το ενδεχόμενο ο πυροσβέστης που θα κάνει την διακοπή να φοράει στολή προσεγγίσεως.

• Η χρησιμοποίηση σταθερών αυλών για ψύξη ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο τραυματισμών από ενδεχόμενο BLEVE.

•  Αν η διακοπή της ροής του LPG δεν είναι δυνατή ΔΕΝ σβήνουμε το φλεγόμενο αέριο. Συνεχίζουμε την ψύξη της δεξαμενής και αφήνουμε το αέριο να καεί ελεγχόμενα. Έτσι αποφεύγουμε την δημιουργία εκρηκτικού νέφους από το διαρρέον αέριο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 Στην περίπτωση δεξαμενών σε οργανωμένες εγκαταστάσεις υγραερίων ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δίνεται στην προστασία των παρακείμενων δεξαμενών. Η αυλοί προπετάσματος είναι μια καλή λύση. Επιπλέον στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει το πλεονέκτημα των μονίμων κατασβεστικών δικτύων που υπάρχουν στον χώρο για την προστασία των         δεξαμενών.

    Μεγάλη βαρύτητα πρέπει να δίνουμε στην σωστή διαχείριση του νερού που έχουμε στην διάθεση μας . Σπατάλη του νερού λόγω άσκοπης χρήσης του σε λάθος σημεία μπορεί να αποβεί καταστροφική από τυχόν έλλειψη του.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ: Κατά την επιχείρηση κατάσβεσης σε δεξαμενή LPG πρέπει να αναγνωρίζουμε  συγκεκριμένα σημάδια επικείμενης έκρηξης ώστε να εγκαταλείψουμε άμεσα τον χώρο. Αυτά είναι:

• Αλλοίωση του σχήματος της δεξαμενής λόγω της υπερπίεσης που δημιουργείται στο εσωτερικό της. Το τοίχωμα διογκώνεται προς τα έξω έως ότου υποστεί ρήξη σ’ εκείνο το σημείο.

 

•  Αποχρωματισμός της δεξαμενής και δημιουργία εξογκωμάτων στην επιφάνεια της.

 

• Εντεινόμενος θόρυβος από τα ασφαλιστικά που προσπαθούν να εκτονώσουν την ολοένα αυξανόμενη πίεση.

Να σημειώσουμε ότι η λειτουργία ή όχι των ασφαλιστικών μιας δεξαμενής ενώ είναι ένας δείκτης για την κατάσταση  στην οποία βρίσκεται η δεξαμενή δεν είναι σε καμιά περίπτωση αξιόπιστη ένδειξη για ενδεχόμενο BLEVE. Έχουν αναφερθεί περιστατικά BLEVE σε δεξαμενές τα ασφαλιστικά των οποίων δεν είχαν ανοίξει.

Η ψύξη της δεξαμενής σταματάει όταν τα ασφαλιστικά της κλείσουν, δείγμα μείωσης της εσωτερικής πίεσης και όταν τα τοιχώματα της παραμένουν δροσερά ώστε να τα αγγίζουμε με γυμνά χέρια.

 

Σε περίπτωση όπου η φλεγόμενη δεξαμενή έχει ανατραπεί όταν τα ασφαλιστικά ενεργοποιηθούν θα τρέχει υγρό LPG το οποίο καιγόμενο παράγει πολλαπλάσια θερμότητα από το αέριο.

Μεγάλη σημασία έχει οι πυροσβέστες που επεμβαίνουν σε συμβάντα με υγραέρια να φέρουν πλήρη προστατευτικό  εξοπλισμό(όρος που θα έπρεπε να ισχύει για όλες τις επεμβάσεις μας).

 

 

4. Πυρκαγιά σε φιάλη – ες υγραερίου

 

Αν από την πυρκαγιά απειλούνται φιάλες:

• Ενημερώνουμε το προσωπικό και τους εμπλεκόμενους στο συμβάν  για την ύπαρξη φιαλών υγραερίου στο χώρο της πυρκαγιάς.

• Εκκενώνουμε τον χώρο απ’ όσους δεν εμπλέκονται στην κατάσβεση.

• Συλλέγουμε πληροφορίες για τον αριθμό το περιεχόμενο και την θέση των φιαλών καθώς και την ακριβή ώρα εκδήλωσης της φωτιάς.

• Αν είναι δυνατή και ασφαλής η προσέγγιση στις φιάλες που κινδυνεύουν αλλά δεν πλήττονται άμεσα από τις φλόγες και το περίβλημα τους είναι ακόμα δροσερό, κλείνουμε τα κλείστρα και τις απομακρύνουμε προσεκτικά από τον χώρο της πυρκαγιάς.

• Αν οι φιάλες έχουν ζεσταθεί και δεν είναι δυνατή η απομάκρυνση τους ,εφόσον αποφασίσουμε ότι μπορούμε να επέμβουμε ,κάνουμε ψύξη με βολές ομίχλης αφού έχουμε καλυφθεί πίσω από τσιμεντένιους τοίχους ή βαριά μηχανήματα μέχρι την κατάσβεση της πυρκαγιάς.Αποφεύγουμε την απευθείας συμπαγή βολή επάνω στις πυρακτωμένες φιάλες   καθώς η απότομη εναλλαγή θερμοκρασίας και η πίεση σε ένα ορισμένο σημείο μπορεί να προκαλέσει την θραύση τους .Αν δεν είναι δυνατή η βολή ομίχλης μπορούμε να «σπάσουμε» την βολή μας πάνω σε κάποιο τοίχο.
• Η ψύξη των φιαλών σταματάει όταν μετά την ψύξη η επιφάνεια τους παραμένει υγρή (έλλειψη θερμότητας).
•  Σε περίπτωση που οι φιάλες στεγνώνουν γρήγορα και αχνίζουν συνεχίζουμε την ψύξη.

 

 

 

Σημάδια που μας δείχνουν ότι μια φιάλη που προσβάλλεται από φωτιά κινδυνεύει  να εκραγεί είναι:

         - Αλλοίωση   του σχήματος της (πολλές φορές τείνει να γίνει σφαιρικό λόγω της υπερπίεσης)

- Αλλοίωση του χρωματισμού της.

Αν από το κλείστρο της φιάλης διαρρέει αέριο το οποίο καίγεται :

• Κλείνουμε το κλείστρο αν είναι δυνατό με αποτέλεσμα την διακοπή της ροής του αερίου και το σβήσιμο της φλόγας.

• Αν το κλείστρο δεν μπορούμε να το κλείσουμε αφήνουμε το αέριο να καίγεται ελεγχόμενα ψύχοντας την φιάλη και τον περιβάλλοντα χώρο. Αν σβήσουμε την φλόγα  υπάρχει ο κίνδυνος δημιουργίας εκρηκτικού μίγματος στο χώρο.

• Αν υπάρχει δυνατότητα γρήγορης και ασφαλούς μεταφοράς της φιάλης σε υπαίθριο χώρο τότε κάνουμε αποκοπή της φλόγας (συνήθως με συμπαγή βολή στο στόμιο της φιάλης) και αφήνουμε το αέριο να διαφύγει στην ατμόσφαιρα.

• Κατά την μεταφορά ή ψύξη των φιαλών δεν πρέπει να ανατρέπονται ώστε να μην διαρρέει υγραέριο σε υγρή φάση.

 

                     ΚΑΜΜΕΝΑ ΒΟΥΡΛΑ 30-4-1999

 

 

 

 

 

3 ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΕΣ ΤΗΣ Π.Υ. ΛΑΜΙΑΣ ΝΕΚΡΟΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ BLEVE ΣΕ ΚΑΙΓΟΜΕΝΟ ΒΥΤΙΟΦΟΡΟ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ LPG.

 

 

 

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

   Όταν μιλάμε για συμβάντα υγραερίων μιλάμε για οριακές καταστάσεις οι οποίες πολλές φορές δεν είναι δυνατό να ελεγχθούν από εμάς. Γι αυτό και η αντιμετώπιση τους δεν μπορεί να περιχαρακωθεί σε κανόνες απόλυτους και σταθερούς.

Όλα τα στοιχεία που παρατέθηκαν παραπάνω σε καμιά περίπτωση δεν έχουν ως σκοπό την επιβολή συγκεκριμένων τακτικών αντιμετώπισης συμβάντων υγραερίου.

      Η γνώση τους όμως είναι ένα επιπλέον όπλο των πυροσβεστών για την αντιμετώπιση καταστάσεων που μπορεί να αποβούν καταστροφικές τόσο για τους πολίτες όσο και για τους ίδιους .

Πηγές:

1. http://www.propanesafety.com
2. http://www.usmra.com
3. http://www.fireengineering.com
4. Εισήγηση «Υγραέριο-αντιμετώπιση καταστάσεων δαρροής-πυρκαγιάς» Δ.Π.Υ.Θεσσαλονίκης  1999
5. Πυροσβεστική τακτική στην αντιμετώπιση χημικών ουσιών.Εκδόσεις  Αρχηγείο Π.Σ.
6. Πετρογκαζ Α.Ε.
7. Σημειώσεις πυροσβεστικής ακαδημίας